» Door Joren op maandag 12 december 2011
Zondag 18 december 2011 gaf ik een workshop voor de Gentse kinderuniversiteit. Het thema van de kinderuniversiteit was Muziek onder de microscoop. De teaser voor de workshop is hier te vinden:
WORKSHOP – Muziek (ont)luisteren op de computer
Is het mogelijk om piano te spelen op een tafel? Kan een computer luisteren naar muziek en er van genieten? Wat is muziek eigenlijk, en hoe werkt geluid?
Tijdens deze workshop worden de voorgaande vragen beantwoord met enkele computerprogramma’s!
Concreet worden enkele componenten van geluid (en bij uitbreiding, muziek) gedemonstreerd met computerprogrammaatjes gemaakt in het conservatorium:
- Geluidssterkte: een decibel-meter met een bepaalde drempelwaarde. Probeer zo luid mogelijk te doen en zie hoe moeilijk het is om, eens een bepaald niveau bereikt is, in decibel te stijgen.
- Toonhoogte: een klein spelletje om toonhoogte aan te tonen. Probeer zo juist mogelijk te zingen of te fluiten en vergelijk je score.
- Percussie: dit programma reageert op handgeklap. Hoe kan je het onderscheid maken tussen bijvoorbeeld een fluittoon en handgeklap?
De foto’s hieronder geven een sfeerbeeld.
Presentation, Dutch, en Java
logo-with-arrow.png, UtterAsterisk.jar, PercussionDetector.jar, PitchDetector.jar, en SoundDetector.jar
» Door Joren op dinsdag 04 oktober 2011
Op dinsdag vier oktober 2011 werd een les gegeven over bruikbare software voor muziekanalyse. Het doel was om duidelijk te maken welk type onderzoeksvragen van bachelor/masterproeven baat kunnen hebben bij objectieve metingen met software voor klankanalyse. Ook de manier waarop werd besproken: soorten digitale representaties van muziek met voorbeelden van softwaretoepassingen werden behandeld.
Voor de les werden volgende slides gebruikt (ppt, odp):
De behandelde software voor klank als signaal werd al eerder besproken:
- Sonic Visualizer: As its name suggests Sonic Visualizer contains a lot different visualisations for audio. It can be used for analysis (pitch,beat,chroma,…) with VAMP-plugins. To quote “The aim of Sonic Visualiser is to be the first program you reach for when want to study a musical recording rather than simply listen to it”. It is the swiss army knife of audio analysis.
- BeatRoot is designed specifically for one goal: beat tracking. It can be used for e.g. comparing tempi of different performances of the same piece or to track tempo deviation within one piece.
- Tartini is capable to do real-time pitch analysis of sound. You can e.g. play into a microphone with a violin and see the harmonics you produce and adapt you playing style based on visual feedback. It also contains a pitch deviation measuring apparatus to analyse vibrato.
- Tarsos is software for tone scale analysis. It is useful to extract tone scales from audio. Different tuning systems can be seen, extracted and compared. It also contains the ability to play along with the original song with a tuned midi keyboard .
- music21 from their website: “music21 is a set of tools for helping scholars and other active listeners answer questions about music quickly and simply. If you’ve ever asked yourself a question like, “I wonder how often Bach does that” or “I wish I knew which band was the first to use these chords in this order,” or “I’ll bet we’d know more about Renaissance counterpoint (or Indian ragas or post-tonal pitch structures or the form of minuets) if I could write a program to automatically write more of them,” then music21 can help you with your work.”
Om aan te duiden welke digitale representaties welke informatie bevatten werd een stuk van Franz Liszt in verschillende formaten gebruikt:
Digitale registratie van muziek
Muziekanalyse software
Presentation en Dutch
01.BeatRoot.tempo.wav, beatroot-0.5.8-rc1.jar, 03.human.performance.wav, 02.performed_midi.wav, 01.deadpan_midi.wav, 01.musicXML-liebestraum_no_3.xml, 00.partituur.liebestraum_3.pdf, 2011.10.04.bruikbare_software_voor_muziekanalyse.ppt, en 2011.10.04.bruikbare_software_voor_muziekanalyse.odp
» Door Joren op maandag 21 maart 2011
Wat
Tarsos is een softwareprogramma waarmee toonhoogte in muziek onderzocht kan worden in onder meer etnische muziek. Het kan gebruikt worden om toonintervallen en toonladders te identificeren. Het maakt kwarttonen of andere (ongewone) intervallen visueel duidelijk. Tarsos heeft nu ook real-time mogelijkheden. Geluid afkomstig van een microfoon wordt meteen geanalyseerd en onmiddellijke feedback toont een gespeeld of gezongen interval. Zangers of instrumentalisten die willen experimenteren met intonatie kunnen Tarsos zelf uit te proberen.
Meer info over de werking van Tarsos is te vinden in een kort artikel over de werking van Tarsos. Daarin wordt ook de betekenis van de verschillende vensters in Tarsos duidelijk.
Installatie
Om Tarsos te kunnen gebruiken heb je, naast Tarsos zelf, Java nodig. Java staat waarschijnlijk al op je pc. Dit is te controleren op java.com. Daar zijn ook instructies te vinden hoe je Java kan installeren.
Met een werkende Java is Tarsos installeren eenvoudig: download Tarsos en voer het uit (dubbel klikken).
Toonladder detecteren
Om een toonladder te detecteren in een muziekbestand met Tarsos doe je het volgende.
- Open het bestand door via
file - open... het bestand te kiezen. Een voorbeeld van een muziek bestand in een vreemde toonladder is hier te vinden het is een cello suite van Bach gespeeld in een toonladder met 10 gelijke delen – intervallen van 120 cents
- Laat het algoritme het bestand analyseren.
- Detecteer de pieken in het histogram door met de slider
peakpicking te bewegen. Als niet alle pieken gedetecteerd worden kan je een piek toevoegen door met alt en een muisbeweging over het pitch class histogram te bewegen. Klik om de positie van de piek te bevestigen. Met ctrl kunnen pieken verplaatst worden.
Deze stappen zijn ook te zien in een screenshot in de bijlage. Om de informatie te exporteren kan je bij de uitvoeropties kijken. Met file - export - scala... kan je een scala bestand exporteren. Dit zijn tekstbestanden met daarin een toonladder die gebruikt kunnen worden in het Scala programma.
Real time analyse
Met de real time analyse kan je intervallen inspelen en via visuele feedback meteen te weten komen hoe dicht je intonatie bij het gewenste resultaat zat. Je hebt er een microfoon voor nodig. Door Settings - Tarsos Live te kiezen en daarna Tarsos af te sluiten en opnieuw te starten luistert Tarsos naar geluid afkomstig van een microfoon. Speel toonhoogte intervallen en die worden visueel duidelijk. De reset knop wist het histogram.
Dutch en Tarsos
tarsos_werking.pdf en bach_BWV_1007_120.mp3
» Door Joren op dinsdag 08 maart 2011
Tijdens ARIP wordt Tarsos voorgesteld en kan het zelfs uitgetest worden. Volgens de ARIP website : “Op 18 maart 2011 stellen de verschillende onderzoekers hun onderzoeksproject voor: geen afgewerkte producten of eindresultaten, maar wel momentopnames. Samen bieden ze een interessante en intrigerende kijk in wat het onderzoek in ons Conservatorium te bieden heeft”.
Het tekstje over Tarsos:
Tarsos is een softwareprogramma waarmee toonhoogte in muziek onderzocht kan worden in onder meer etnische muziek. Tarsos heeft nu ook nieuwe, real-time mogelijkheden. Geluid afkomstig van een microfoon wordt meteen geanalyseerd en onmiddellijke feedback toont een gespeeld of gezongen interval. Het maakt kwarttonen of andere (ongewone) intervallen visueel duidelijk.
Tijdens ARIP zal er kort wat uitleg gegeven worden over Tarsos en mag je een demo verwachten. Zangers of instrumentalisten die willen experimenteren met intonatie zijn ook meer dan welkom om Tarsos zelf uit te proberen.
ARIP, Presentation, en Dutch
» Door Joren op vrijdag 14 januari 2011
Naar jaarlijkse gewoonte wordt er in het Orpheus instituut de Dag van het Artistiek onderzoek georganiseerd. Hieronder volgt een tekstje over het onderzoeksproject rond Tarsos dat in het jaarboek komt. Het jaarboek is een boekje met daarin een overzicht van artistieke onderzoeksprojecten aan Vlaamse instituten. Het wordt gepubliceerd naar aanleiding van de eerder aangehaalde “Dag van het Artistiek Onderzoek”.
Het doel van dit onderzoeksproject is het ontwikkelen van een methode om een cultuuronafhankelijke kijk op muzikale parameters te verkrijgen. Meer concreet worden er technieken aangewend uit Music Information Retrieval om toonhoogte, tempo en timbre te bestuderen. Aanpassing van bestaande, meestal westers georiënteerde,
MIR-methodes moet leiden tot een gestructureerde documentatie van verschillende klankkleuren, toonschalen, metrische verhoudingen en muzikale vormen. Die beschrijving kan dienen als inspiratie voor de ontwikkeling van een artistieke compsitionele taal of kan gebruikt worden als bronmateriaal voor wetenschappelijk onderzoek rond ethnische muziek. Bijvoorbeeld om (de eventuele
teloorgang van) de eigenheid van orale muziekculturen objectief aan te tonen.
In de eerste fase van het onderzoek ligt de focus van het onderzoek op één van de meer tastbare parameters: toonhoogte. In etnische muziek is het gebruik van toonhoogte vaak radicaal anders dan westerse muziek die meestal gebaseerd is op de onderverdeling van een octaaf in twaalf gelijke delen. Om toonladders uit
muziek te extraheren en weer te geven werd het software platform Tarsos ontwikkeld. Met Tarsos is het mogelijk om automatische toonladderanlyse uit te voeren op een grote dataset of om manueel een gedetailleerde analyse te verkrijgen van enkele muziekstukken. De cultuuronafhankelijke analysemethode waarvan Tarsos gebruik maakt kan even goed toegepast worden op Indonesische, Westerse of Afrikaanse muziek.
Onze bedoeling is om Tarsos te gebruiken om evoluties in toonladdergebruik te ontdekken in de enorme dataset van het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika. Is toonladderdiversiteit in Afrika aan het wegkwijnen onder invloed van Westerse muziek? Zijn er specifieke kenmerken te vinden over eventueel ‘uitgestorven’ muziekculturen? Dit zijn vragen die kaderen in het overkoepelende onderzoeksproject van Olmo Cornelis en waar we met behulp van Tarsos een antwoord op proberen te vinden.
Later krijgen de twee overige muzikale parameters, tempo en timbre, een gelijkaardige behandeling. In de laatste fase van dit toch wel ambitieuze onderzoekproject wordt de relatie tussen de parameters onderzocht.
Computational ethnomusicology, Music Information Retrieval, Dutch, en Tarsos
tarsos_orpheus_jaarboek.pdf en tarsos_orpheus_jaarboek.txt
